De fijne lijn tussen feit en fictie is een beetje liefde

Regisseur Sarah Polley onderzocht al filmend hoe het verhaal van haar familiegeschiedenis een amalgaam is van geromantiseerde herinneringen en roestige feiten uit het geheugen van de vertellers.

door Nienke Huitenga

Geschreven voor DagelijkseStandaard.nl /  gepubliceerd op 5 september, 2013

Stories We Tell gaat over de herinneringen aan Sarah Polleys moeder Diane en het geheim dat ze met zich meedroeg tot in haar graf. De bescheiden Hollywoodsuccessen Away From Her en Take This Waltz (met onder andere Michelle Williams) tonen Polley als een uitermate zorgvuldig regisseur. In deze twee drama’s weet ze met microscopische focus de liefde en kwetsbaarheden in een relatie bloot te leggen. Het verhaal over haar moeder ondergaat een vergelijkbare aanpak maar maakt ook op een zeer persoonlijke manier inzichtelijk, waarom Polley er zo door gefascineerd is.

sra3

Diane was een energieke, vrolijke vrouw die in Canada naam maakte met een carrière in het theater. Polley begint bij de romantische ontmoeting van haar vader met de levendige Diane. Een beginpunt voor een ieders bestaan, zou je zeggen, so what? De oudere zus van Polley grapt in de film ook wat melancholisch dat er helemaal niets bijzonder is aan de Polley familiegeschiedenis. Maar het verhaal van Diane – dat in romantisch Super 8 gekleurd filmbeeld tot aan haar overlijden wordt verteld – wordt door Polley gegoten in een interessant spel met perspectieven.

Haar vader is de narrator en hij spreekt de voice-over in waar hij regelmatig ‘ik’ in gebruikt. Door de manier waarop hij dat doet lijken de andere vertellers –Polleys broers, zussen, ooms, tantes en de oude vrienden van haar moeder – op personages in een mythe. Zelf brengt Polley weinig in. Alles is gefocust op de reconstructie van het leven van haar moeder en wat zij betekende voor de verschillende vertellers. Maar wiens verhaal is het nu eigenlijk?

sara1

Zoals Margaret Atwood schreef in de roman Alias Grace: wanneer je middenin het verhaal zit, is het eigenlijk nog geen verhaal. Polley laat haar vader dit citaat in zijn eigen woorden gebruiken in de voice-over. “Pas later, wanneer je het verhaal aan jezelf of een ander vertelt, gaat het op iets van een verhaal lijken.” Terwijl de vertellers haar moeder proberen te vatten in warmhartige anekdotes komt steeds meer de vraag op of we naar een geschiedenis kijken of een mythe. Het verhaal van haar moeder wordt door Polley beetje bij beetje, als in een detectiveroman uitgevouwen.

Hoewel de basis van de film overduidelijk documentair is (Polleys familiegeschiedenis), neigt Stories We Tell naar een subtiel gevlochten fictieverhaal. Een genretwist waar vorig jaar The Imposter een succesvolle exponent van was. Stories We Tell is een heel andere genre, niet uit op sensatie. Subtieler en emotioneler. Harry Gulkin, Canadees filmproducer en oude vriend van haar moeder, vindt het maar niks dat Polley kiest voor het kaleidoscopisch perspectief. “Zo vind je nooit de waarheid. Je komt niet tot de kern van de zaak.”

Maar de waarheid vinden is niet wat Polley interesseert. Polley laat zien hoe het vertellen van verhalen soms een prettige illusie schept rondom iets dat verborgen moet blijven, en dan weer een manier blijkt om de waarheid aan het licht te brengen. Storytelling wordt in deze film benaderd als een gereedschap, niet als doel. Een ontroerend moment is wanneer Polleys vader, na lange tijd geen inspiratie te hebben gehad waardoor hij twijfelt aan zijn creativiteit, een prachtig verhaal in de schoot krijgt geworpen als Polley het geheim van haar moeder ontdekt door de vragen die ze aan haar vertellers stelt. Hoewel die ontdekking bitterzoet is toont het aan dat verhalen vertellen in iedere familie(geschiedenis) een natuurlijke plek heeft. En dat een beetje liefde de fijne lijn is tussen feit en fictie.

sara2

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s